
Nəhayət, Suriyada kürdlər və keçid hökuməti arasında razılaşma imzalandı. Dəməşqdə prezident sarayında Əhməd əş-Şara və Suriya Demokratik Qüvvələrinin (SDQ) lideri Mazlum Abdi arasında imzalanmış sənəd 8 maddədən ibarətdir.
Bu razılaşma kürdlərə muxtariyyət verməsə də, onların dövlət orqanlarında təmsil haqqını tanıyır. Kürdlərin Suriya dövlətinin ayrılmaz hissəsi olduğu, bütün konstitusion haqları təminat altına alınır.
Həmçinin SDQ-nin nəzarəti altında olan neft-qaz yataqları, həbsxanalar və sərhəd məntəqələrinin idarəçiliyi Dəməşq hökumətinə keçir. Bundan başqa, sənədə əsasən silahlı qüvvələr və idarəetmə qurumları müvafiq dövlət qurumlarına inteqrasiya edəcək. Həmçinin bütün Suriya ərazisində atəşkəs elan olunacaq və SDQ “suriyalıların təhlükəsizliyi və birliyinə qarşı hər cür təhdidlə” mübarizədə hökuməti dəstəkləyəcək. Bundan başqa sənəddə suriyalıların evlərinə dönüşünə təminat verilir.
Sənədə əsasən yaradılmış birgə komissiyalar vasitəsilə bu ilin sonuna qədər razılaşmanın icrası təmin olunacaq. Bu razılaşma kürdlər arasında böyük sevinc və şadyanalıqla qarşılanıb. Mazlum Abid isə X səhifəsində sənədi “yeni Suriyanın inşası üçün real şans olduğunu” yazıb.
Qeyd edək ki, fevral ayında kürdlər Suriya hökumətinə anlaşma təklif etmişdilər. Hazırkı razılaşmanın önə çıxan əsas müddəaları açıqdır. Kürdlər muxtariyyət əldə etmir, SDQ hərbi qüvvələri Suriya ordusunun bu ərazidəki hərbi birləşməsinə inteqrasiya olunur, güman ki, komandanlığı saxlamaqla. Həmçinin yerli idarəçilik qüvvələri də Suriya hökumət qurumlarına inteqrasiya olunacaq.
SDQ-nin təxminən 60 minə yaxın hərbi qüvvəsi var. Bunun yarıya qədərini kürd YPG qüvvələri təşkil edir. Türkiyə bu qüvvələri PKK-nın Suriya qanadı olaraq terror təşkilatı hesab edir. SDQ-nin Suriya hökumətinə inteqrasiya etməsi kürd muxtariyyəti təhlükəsini aradan qaldırsa da, YPG də daxil silahlı güclərin Suriya ordusuna inteqrasiya etməsi onların başqa ad altında olsa belə mövcudluğunu saxlaması demək olur.
Bu razılaşma ilə kürdlər faktiki olaraq Türkiyənin təhdidindən xilas olmuş oldular. Çünki Ankara istənilən halda SDQ-ni sıradan çıxarmaq üçün hərbi gücə əl atmağa hazırlaşırdı. Daha əvvəl də yazdığımız kimi, Ankara Dəməşqi kürdlərə qarşı hərbi əməliyyata cəlb etməyə çalışırdı. Belə görünür ki, kürdlər hazırkı mərhələdə müharibəyə getməkdənsə Dəməşqlə anlaşmağa qərar veriblər. Əlbəttə bu məsələdə himayədar dövlətlərin də rolu olub.